Çıkış gününde elinizde SGK hizmet dökümü, son bordrolar, izin kayıtları, puantaj çizelgesi ve varsa fesih yazısı bulunmalıdır. Alacak hesabı bu evraktaki rakamlara dayanır. Tüm işçi alacakları hesaplama aracı, belgelerden okuduğunuz bilgileri kıdem, ihbar, izin, mesai ve bayram kalemlerine dağıtır ve tek tabloda toplar.
Dayanak: 1475 s.K. m.14, 4857 s.K. m.17, 41, 47, 59. Sonuç bilgilendirme amaçlıdır; dosyanızın ayrıntıları tutarı değiştirebilir.
Forma Yazılacak Rakamlar Hangi Belgeden Alınır?
Her alanın bir belgedeki karşılığı vardır. Rakamı tahminle değil belgeden yazarsanız sonuç dosyaya daha yakın çıkar.
| Araçtaki alan | Bakılacak belge | Belgede aranan |
|---|---|---|
| İşe giriş ve çıkış tarihi | SGK hizmet dökümü | Giriş ve çıkış bildirim tarihleri |
| Son brüt ücret | Son aylık bordrolar | Kesintilerden önceki ücret satırı |
| Yan haklar | İş sözleşmesi, bordro ekleri | Yol, yemek, prim gibi düzenli ödemelerin yıllık toplamı |
| Kullanılmayan izin | İzin kayıt belgesi | Hak edilen günden kullanılanın düşülmüş hali |
| Fazla mesai saati | Puantaj, vardiya çizelgesi | Haftalık 45 saati aşan saatlerin toplamı |
| Bayram günü | Çalışma çizelgesi | Resmi tatile denk gelen çalışılmış günler |
| Ödenmeyen ücret | Bordro ve banka dökümü | Bordroda yazıp hesaba yatmayan tutar |
İzin kayıt belgesini tutmak işverenin yasal yükümlülüğüdür.[1] Belge size verilmemişse çıkış sırasında yazılı olarak isteyin. Çıkışta alınacak diğer evraklar işten çıkarılınca alınacak belgeler yazısında sayılır.
Araç Belgelerdeki Rakamları Nasıl İşler?
Aracın her kalemde yaptığı işlem aşağıdaki gibidir.[2]
- Kıdem tazminatı için bordro ücretine yan haklar eklenir ve giydirilmiş ücret bulunur. Bu ücret fesih tarihindeki tavanla kıyaslanır, düşük olanı çalışma süresiyle çarpılır. Güncel tavan 73.729,87 TL. Giydirilmiş ücretin kapsamı giydirilmiş ücret yazısında açıklanır.
- İhbar tazminatı, çalışma süresine göre 2, 4, 6 veya 8 haftalık giydirilmiş ücrettir.
- İzin ücreti, bordro ücretinin otuzda biri ile izin kayıt belgesinden çıkan gün sayısının çarpımıdır.
- Fazla mesai için bordro ücretinin 225’te biri yarım zamla büyütülür, sonra saat sayısıyla çarpılır.
- Bayram kalemi, çalışılan her tatil günü için ilave bir günlük ücrettir.
- Ödenmeyen ücret, yazdığınız brüt rakamdır. Araç ona dokunmaz.
Ücret niteliğindeki kalemlerden SGK, gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. Kıdem tazminatından yalnız damga vergisi düşer.[3]
Belgeler Birbirini Tutmuyorsa Hangisi Esas Alınır?
Bordro işverenin kendi kaydıdır. İmzalı bordro, yazılı tutarın ödendiğine dair delil oluşturur. Bordroda hiç görünmeyen çalışma ise puantaj, kartlı giriş kayıtları ve tanıkla gösterilir. Tüm işçi alacakları hesaplama sonucunu bu delillerle desteklemek gerekir. Delillerin ağırlığı fazla mesai ispatı yazısında ele alınır.
Elden yapılan ödemelerde banka dökümü ile bordro arasındaki fark önem taşır. Elden ödeme nasıl ispatlanır yazısı bu farkın nasıl okunacağını gösterir.
İmzalı ibraname her alacağı ortadan kaldırmaz. İbra sözleşmesi yazılı olmalı, sözleşmenin bitiminden en az bir ay sonra yapılmalı, alacağın türünü ve miktarını açıkça göstermeli ve ödeme banka aracılığıyla eksiksiz yapılmış olmalıdır. Bu unsurlar yoksa ibra kesin hükümsüzdür.[4] Ayrıntı için ibraya itiraz yazısına bakabilirsiniz.
Örnek Belge Setiyle Döküm Nasıl Çıkar?
Kurgusal bir işçi 1 Eylül 2017’de işe girmiş, ücretlerinin ödenmemesi üzerine 14 Ağustos 2026’da sözleşmeyi haklı nedenle kendisi sona erdirmiştir. Hizmet dökümü 8 yıl 11 ay 13 gün gösterir. Son bordroda brüt ücret 41.000 TL’dir. İzin kayıt belgesine göre 20 gün izin kullanılmamış, son ayın ücreti de ödenmemiştir. İşçi kendisi feshettiği için ihbar kutusu boş bırakılmıştır.
| Kalem | Brüt | Kesinti | Net |
|---|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | 367.043,61 TL | 2.785,86 TL | 364.257,75 TL |
| Yıllık izin ücreti (20 gün) | 27.333,33 TL | 8.954,13 TL | 18.379,21 TL |
| Ödenmeyen ücret | 41.000,00 TL | 13.431,19 TL | 27.568,81 TL |
| Toplam | 435.376,94 TL | 25.171,18 TL | 410.205,76 TL |
Rakamlar aracın 2026 dönem değerleriyle çıkmıştır. Ücret ve izin kalemlerindeki kesinti, bu tutarların ağustos ayı bordrosuna eklenmiş olduğu varsayımına dayanır. Bordro farklı bir ayda ödenirse kesintiler değişir.
Aracın Dışında Kalan Alacaklar için Hangi Belgeler Gerekir?
| Alacak | Gerekli belge | İlgili yazı |
|---|---|---|
| Boşta geçen süre ve işe başlatmama | Fesih bildirimi, işe iade kararı | İşe başlatmama tazminatı |
| Kötü niyet tazminatı | Fesih yazısı, iş sözleşmesi | Kötü niyet tazminatı |
| Ödenmeyen maaş faizi | Bordro, banka dökümü | Ödenmeyen maaş alacağı |
| İş kazası tazminatı | Kaza tutanağı, sağlık raporu | İş kazası tazminatı |
Hafta tatili ücreti, ikramiye ve prim gibi sözleşmeye bağlı kalemler araçta yer almaz. Bunların dayanağı iş sözleşmesi, toplu sözleşme veya bordro kayıtlarıdır. Daha dar kapsamlı hesaplar için hesaplama araçları sayfasındaki araçlar kullanılabilir. Sonucu ihtarname veya dava aşamasına taşımadan önce zamanaşımını kesmek yazısına da göz atın.
Mevzuat metinlerine 4857 sayılı İş Kanunu ve 1475 sayılı İş Kanunu bağlantılarından ulaşabilirsiniz.
Tüm İşçi Alacakları Hesaplama ve Belgeler Hakkında Sık Sorulan Sorular
Hesap için hangi belgeler olmadan olmaz?
En azından SGK hizmet dökümü ile son bordro gerekir. Giriş, çıkış ve brüt ücret bu iki belgeden okunur. İzin ve mesai kalemleri için kayıt belgesi ile puantaj da eklenir.
Bordroda ücret düşük görünüyorsa hangi rakam yazılır?
Bordrodaki tutar yazılır. Gerçek ücret bordrodan yüksekse fark ayrı bir uyuşmazlıktır ve ayrıca ispatlanması gerekir. Araç yalnız girdiğiniz rakamla çalışır.
İzin kayıt belgesi yoksa izin günü nasıl bulunur?
Hak edilen gün sayısı hizmet süresinden hesaplanır. Kullanıldığı iddia edilen izinler için işverenin tuttuğu kayıtlar önem taşır. Kayıt yoksa elinizdeki başka belgelerle birlikte değerlendirilir.
Araç ihbar tazminatını her durumda hesaplar mı?
Yalnız kutuyu işaretlerseniz hesaplar. İşçi kendisi haklı nedenle feshettiyse ihbar tazminatı istenmez, kutu boş bırakılır. Kutunun doğru işaretlenmesi sizin sorumluluğunuzdadır.
Çıkan tutar işverene gönderilecek talepte kullanılabilir mi?
Kullanılabilir, ancak her kalemin yanına dayandığı belgeyi eklemek gerekir. Araç sonucu yalnız bilgi verir. Talep tutarı bordro ve kayıtlar kontrol edildikten sonra kesinleşir.
Kaynaklar