Elinizde bir fesih bildirimi örneği, son bordro ve iş sözleşmesi var. Yazıya hangi bilgilerin gireceğini ve her bilginin hangi belgeyle gösterileceğini öğrenmek istiyorsunuz. Fesih yazısındaki küçük bir eksik, sonradan tazminat ve dava sürecinde büyük fark yaratabilir.
Bu yazı, bir fesih bildiriminde bulunması gereken unsurları belge belge sıralar ve fesih bildirimi örneği iskeletlerini gösterir. İskeletler işçi ve işveren için ayrı kurulur. Eksik bildirimin sonuçlarını, teslim delillerini ve saklanacak evrakı da anlatır.
Fesih Bildirimi Örneği Hazırlanırken Hangi Şekil Şartlarına Uyulur?
İş sözleşmesinin feshi sonucunu doğuracak bildirimler her halde yazılı yapılır. Bu kural 4857 sayılı İş Kanunu’nun 109. maddesinde yer alır ve madde 2025’te 7555 sayılı Kanunla değişmiştir.[1] Bildirim ilgiliye imza karşılığında verilir. İşçinin yazılı kabulü varsa kayıtlı elektronik posta (KEP) yoluyla da gönderilebilir.
Bildirimi alan kişi imzadan kaçınırsa durum o yerde tutanakla tespit edilir. Tebligat Kanunu kapsamına giren tebligatlar ise o kanunun hükümlerine göre yapılır. Bu ayrıntı, teslimin nasıl kanıtlanacağını baştan düşünmeyi gerektirir.
İşveren için ek bir şart vardır. İş Kanunu’nun 19. maddesi, iş güvencesi kapsamındaki işçiye yapılan feshin yazılı olmasını ve sebebin açık ve kesin yazılmasını ister.[2] Davranış veya verimle ilgili sebeplerde, işçinin savunması alınmadan sözleşme feshedilemez. Ancak 25. maddenin II numaralı bendi şartlarına uygun derhal fesih hakkı saklıdır.
Fesih Bildiriminde Bulunması Gereken Unsurlar Hangi Belgelerle Gösterilir?
Bir fesih bildirimi örneği incelendiğinde yedi unsur görülür. Her unsurun arkasında, sonradan gösterilebilecek bir belge bulunmalıdır. Aşağıdaki tablo bu eşleşmeyi toplar.
| Unsur | Yazıya konacak bilgi | Gösteren belge |
|---|---|---|
| Taraflar | Ad, unvan, adres, T.C. kimlik numarası | İş sözleşmesi, SGK hizmet dökümü |
| Fesih iradesi | Sözleşmenin sona erdirildiğine dair açık cümle | Tarihli ve imzalı yazı |
| Sona erme tarihi | Net bir gün, şarta bağlı olmayan ifade | Yazının kendisi, bordro |
| Sebep | Olay, tarih ve dayanılan madde | Tutanak, yazışma, bordro |
| Süre veya derhal fesih | Bildirim süresi ya da derhal feshe dayanak madde | Süre hesabı, ödeme dekontu |
| İmza | Yetkili kişinin adı, imzası, tarihi | İmzalı nüsha |
| Teslim delili | Elden imza, KEP, noter veya tutanak | Teslim imzası, KEP kaydı, ihtarname |
Fesih iradesi şarta bağlanmamalıdır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, sona erme zamanının yanlış anlaşılmaya yer bırakmayacak açıklıkta yazılmasını arar.[3] Şarta bağlı fesih kural olarak geçerli sayılmaz. “Gerekirse sözleşmeyi bitiririz” gibi bir cümle bu yüzden yetersiz kalır.
İşçinin Haklı Nedenle Feshinde Bildirim Metni Nasıl Kurulur?
İşçi, 24. maddedeki sağlık sebepleri, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ya da zorlayıcı sebepler varsa sözleşmeyi bildirim süresini beklemeden feshedebilir.[4] Ücretin ödenmemesi ya da eksik ödenmesi bu bentlerden biridir. Aşağıdaki fesih bildirimi örneği iskelet niteliğindedir. Köşeli parantezler olaya göre doldurulur ve hiçbir kişi ya da firma adı verilmemiştir.
- Başlık ve tarih – “Fesih Bildirimi”, [gün.ay.yıl]
- Muhatap – [işveren unvanı], [işyeri adresi]
- İşçi bilgisi – [ad soyad], T.C. kimlik numarası, işe giriş tarihi [..], görevi [..]
- Fesih cümlesi – İş sözleşmesinin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24. maddesinin [bent] gereğince, bildirim süresi beklenmeksizin [tarih] itibarıyla feshedildiği bildirilir.
- Sebep – [olay], [olayın tarihi], [dayanak belge veya tanık]. Örneğin [..] aylarına ait ücretin ödenmediği.
- Talep edilen kalemler – kıdem tazminatı, ödenmemiş ücret, kullanılmamış yıllık izin ücreti ve varsa diğer alacaklar.
- Teslim şekli – [elden imza karşılığı / noter aracılığıyla / KEP]
- İmza – [ad soyad], imza
Fesih hakkının süresi de nüshaya yansımalıdır. 26. madde, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hallerde olayın öğrenildiği günden başlayarak altı iş günü ve her halde fiilden itibaren bir yıl sonra fesih yetkisinin kullanılamayacağını söyler.[5] Bu süre yalnız o haller için geçerlidir. Sağlık sebeplerinde ve zorlayıcı sebepte aynı kısa süre aranmaz.
Kıdem tazminatı için 1475 sayılı Kanunun 14. maddesi esas alınır. Maddedeki 16. ve 17. maddelere yapılan atıflar, 4857 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi gereği 24 ve 25. maddelere yapılmış sayılır.[6] Hangi sebeplerin bu sonucu doğurduğu işçi haklı fesih sebepleri yazısında örneklerle anlatılır.
İşverenin Fesih Bildirimi Metni Hangi Bilgileri Taşımalıdır?
İşveren bildirimi iki ayrı yoldan yapabilir. Bildirim süresi vererek ya da 25. maddeye dayanarak derhal feshedebilir. Hangi yol seçilirse metin ona göre kurulur. İşveren için fesih bildirimi örneği iskeleti şöyledir.
- Başlık, tarih ve muhatap – [işçinin adı], [adresi]
- Gönderen – [işyeri unvanı], imzaya yetkili kişi
- Fesih cümlesi – İş sözleşmesinin [tarih] itibarıyla sona erdirildiği bildirilir.
- Dayanak – bildirim süreli fesihte 17. madde, derhal fesihte 25. maddenin ilgili bendi. İş güvencesi kapsamında 18. madde de yazılır.
- Sebep – olay, tarih ve belge. “Performans düşüklüğü” gibi genel ifade yetmez.
- Savunma – davranış veya verim sebebi varsa [tarihli] savunmanın alındığı.
- Süre ve ücret – [..] haftalık bildirim süresi verildiği ya da süreye ait ücretin peşin ödendiği.
- Ödemeler – ödenecek kalemler ve ödeme günü.
- Teslim – teslim şekli ve alan kişinin imzası.
Bildirim süresi 17. maddede kademelidir. İş altı aydan az sürmüşse iki hafta, altı aydan bir buçuk yıla kadar sürmüşse dört hafta, bir buçuk yıldan üç yıla kadar sürmüşse altı hafta, üç yıldan fazla sürmüşse sekiz hafta uygulanır. Süreler asgaridir ve sözleşmeyle artırılabilir.[7] İşveren, süreye ait ücreti peşin vererek de sözleşmeyi feshedebilir.
Süre, bildirimin karşı tarafa yapılmasından başlar. Bu yüzden teslim günü yazıda ve tutanakta açıkça görünmelidir. Teslim tarihi belli değilse sürenin başlangıcı ve tazminat hesabı tartışma konusu olur. Savunma isteme yazısı, savunma ve fesih yazısı birlikte saklanmalıdır.
Yazılı Olmayan veya Sebebi Belirsiz Fesih Bildirimi Ne Sonuç Doğurur?
En az otuz işçi çalıştıran işyerinde altı ayı doldurmuş işçi iş güvencesi kapsamındadır. Bu işçiye yapılan fesihte bildirim yazılı değilse ya da sebep açık ve kesin yazılmamışsa, geçerli sebep gösterilmemiş kabul edilir. Sonuçlar 21. maddede düzenlenir ve işe iade ya da işe başlatmama tazminatını kapsar.[8]
Bir işe iade davasında işveren, işçinin tebliğ almaktan kaçındığını savunmuş ve tanık imzalı tutanaklara dayanmıştır. Yargıtay teslimin ispatı konusunda şunu söylemiştir.
“Fesih bildiriminin tebliğ edildiği ispatlanamaz ise yazılı fesih bildirimi bulunmamasının feshi geçersiz hale getireceği dikkate alınmalı”
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2020/5768, K.2020/13198, 22.10.2020 (bozma)
Karar, mahkemenin tutanakları ve diğer delilleri değerlendirmeden sonuca varmasını eksik bulmuştur. Yani yazının varlığı kadar teslim edildiğinin gösterilmesi de önemlidir.
Sebep konusunda da bağlılık vardır. İşveren yazıda gösterdiği sebeple bağlıdır ve sonradan başka sebep ekleyemez.
“İşveren, fesih bildiriminde gösterdiği fesih sebebi ile bağlıdır. İşe iade davasındaki savunmasında ilaveten başka bir sebep ileri süremeyeceği gibi bu sebepten farklı bir sebebe dayanamaz.”
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2009/658, K.2010/5254, 01.03.2010 (bozma)
Derhal fesihte yazılı şekil ayrı bir sorudur. Yukarıdaki 2020 tarihli kararda, 25. madde feshinde yazılı şekil koşulunun aranmadığı belirtilmiştir. Oysa 109. maddenin 2025’teki yeni metni, fesih sonucunu doğuracak bildirimlerin her halde yazılı olmasını söyler. Bu değişiklikten sonraki uygulama için güncel kararlara bakmak gerekir. Güvenli yol, her feshi yazılı yapmaktır.
Fesih bildirimine itiraz süreleri kısadır. İşe iade talebiyle bildirimin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulur. Anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır.[9] Kıdem, ihbar ve yıllık izin ücreti gibi alacaklarda zamanaşımı beş yıldır.[10] Süreleri örneklerle arabuluculuk süresi yazısında görebilirsiniz.
Fesih Bildirimi Hangi Alacak Kalemlerini ve Süreleri Etkiler?
Fesih yazısındaki tarih ve sebep, hangi kalemin doğacağını belirler. Aşağıdaki tablo kalemleri rakam vermeden, formül olarak gösterir. Güncel tavan ve ücret tutarları her dönem değişir. Hesap için kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı araçları kullanılabilir.
| Kalem | Dayanak | Hesap mantığı |
|---|---|---|
| Bildirim süresi ücreti | 4857 m.17 | Bildirim süresi (hafta) × haftalık ücret |
| Kıdem tazminatı | 1475 m.14 | Her tam yıl için 30 günlük ücret, artan süre oranlanır |
| Yıllık izin ücreti | 4857 m.59 | Kullanılmayan gün × günlük ücret |
| Ödenmemiş ücret | 4857 m.32 | Ödenmeyen dönem ücreti |
Bildirim süresi ücreti hesaplanırken yalnız çıplak maaş esas alınmaz. 17. maddeye göre işçiye sağlanan, para ile ölçülebilen sözleşme ve kanun kaynaklı menfaatler de hesaba katılır.[7] Kıdem tazminatı da son ücret üzerinden hesaplanır. Fesih yazısı hangi kalemlerin istendiğini göstermiyorsa, bordro ve dekontlar bu boşluğu doldurur.
İşçiye fesih yazısı yerine istifa dilekçesi imzalatılmışsa tablodaki kalemlerin doğup doğmadığı tartışılır. Bu durum zorla istifa ettirilen işçi yazısında ele alınmıştır.
Fesih Bildiriminin Teslimi Hangi Belgelerle İspatlanır ve Sınırı Nedir?
Teslim ispatı, fesih yazısının metni kadar önemlidir. Belgenin kanıt gücü türüne göre değişir. HMK, yazılı metinleri, fotoğrafı ve elektronik ortamdaki verileri belge sayar.[11] Ancak belge olması, tek başına kesin kanıt olduğu anlamına gelmez.
| Belge | Neyi gösterir | Sınırı |
|---|---|---|
| İmzalı nüsha | Teslim günü ve alan kişi | İmza yoksa kanıt değeri düşer |
| İmtina tutanağı | Alan kişinin imzadan kaçındığı | Tanık imzası ve olay yeri önem taşır |
| KEP kaydı | Gönderim ve teslim zamanı | İşçi için yazılı kabul aranır |
| Noter ihtarnamesi | İçerik ve tebliğ tarihi | Adres hatası tebliği geciktirebilir |
| WhatsApp, e-posta | Mesajın içeriği | Gönderen ve içerik inkar edilebilir |
Tanık beyanı belgeyi tamamlar, ancak yerine geçmez. Ödeme, ibra gibi işlemlerin ispatında ise HMK 200. madde belirli tutarın üzerinde senet arar.[12] Bu nedenle fesih sonrası yapılan her ödemenin banka dekontu saklanmalıdır.
Fesihten Sonra Hangi Belgeler Saklanmalı, İbranamede Neye Bakılmalı?
Dosyanın çekirdeğini fesih yazısı ve teslim delili oluşturur. Yanına şunlar eklenir.
- İmzalı fesih yazısı ve teslim kanıtı (imza, tutanak, KEP kaydı, ihtarname)
- Son aylara ait bordro ve banka hesap dökümü
- SGK hizmet dökümü ve işten çıkış kaydı
- Çalışma belgesi (işin çeşidini ve süresini göstermelidir)
- Savunma yazısı, uyarı ve disiplin tutanakları
- Tanıkların adı ve iletişim bilgisi
Çalışma belgesi işçiye verilmek zorundadır. Vaktinde verilmemesinden veya yanlış bilgi içermesinden zarar gören taraf tazminat isteyebilir.[13] Belge listesinin tamamı için işten çıkarılınca alınacak belgeler yazısına bakılabilir.
İbraname imzalanmadan önce Türk Borçlar Kanunu 420. maddesindeki şartlar kontrol edilmelidir. İbra yazılı olmalı ve sözleşmenin bitiminden en az bir ay sonra yapılmalıdır. Alacağın türü ve miktarı açıkça yazılmalı, ödeme noksansız ve banka aracılığıyla yapılmalıdır. Bu şartları taşımayan ibraname kesin olarak hükümsüzdür. Gerçek tutarı içermeyen belge, yalnız yazılı miktar için makbuz hükmündedir.[14] Tazminat verilmeden imzalatılan belgeler için tazminatsız çıkarılan işçi yazısı örnekler içerir.
Fesih Bildirimi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Fesih bildirimi sözlü yapılabilir mi?
Kanun, fesih sonucunu doğuracak bildirimlerin her halde yazılı yapılmasını ister (İş Kanunu m.109). Sözlü fesih iddiasında tarih ve sebep ispat konusu olur. Bu nedenle yazılı belge ve teslim kaydı saklanmalıdır.
İşçi fesih bildirimini işverene nasıl ulaştırmalıdır?
İmza karşılığı teslim, noter yoluyla ihtarname veya KEP kullanılabilir. Elden teslimde nüshaya alındı imzası ve tarih attırılmalıdır. İmzadan kaçınılırsa durum tutanakla tespit edilir.
Fesih sebebi yazılmazsa ne olur?
İş güvencesi kapsamındaki işçi için işverenin fesih bildirimi yazılı olmalı ve sebebi açık ve kesin göstermelidir. Aksi halde geçerli sebep gösterilmemiş kabul edilir ve işe iade davası açılabilir.
Bildirim süresi ne zaman başlar?
İş Kanunu m.17’ye göre süre, bildirimin karşı tarafa yapılmasından başlar. İş süresine göre iki, dört, altı veya sekiz hafta uygulanır. Süreler asgaridir ve sözleşmeyle artırılabilir.
Fesih bildirimine ne kadar sürede itiraz edilir?
İşe iade için bildirimin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulur. Arabuluculuk son tutanağından sonra iki hafta içinde dava açılır. Alacak davalarında zamanaşımı ayrı işler.
Fesih bildirimini teslim alan işçi hangi belgeleri saklamalıdır?
Yazının kendisi, varsa zarf veya KEP kaydı, son bordrolar, banka dökümü ve SGK hizmet dökümü saklanmalıdır. Teslim günü yazılı olarak not edilmelidir.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu m.109 (7555 sayılı Kanunla değişik) ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.18 ve m.19 ↩
- Yargıtay 9. HD, E.2009/658, K.2010/5254, 01.03.2010 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.24 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.26 ↩
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14 ve 4857 sayılı İş Kanunu geçici m.1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.17 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.18, m.19, m.21 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.20 ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu ek m.3 ↩
- 6100 sayılı HMK m.199 ↩
- 6100 sayılı HMK m.200 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.28 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.420 ↩