İş teklifinde yazan rakam ile ilk bordrodaki rakam çoğu zaman net ve brüt ayrımı yüzünden birbirini tutmaz. Elinizde net bir tutar varsa araç, netten brüte maaş hesaplamasını sizin yerinize yapar ve brüt karşılığını gösterir. Çıkan brütü iş sözleşmeniz ve bordronuzla karşılaştırarak teklifin doğru işlenip işlenmediğini görürsünüz.
Dayanak: 5510 s.K. m.81, 193 s. GVK m.103 ve m.23/18, 488 s. DVK. Sonuç bilgilendirme amaçlıdır; dosyanızın ayrıntıları tutarı değiştirebilir.
Net ve Brüt Rakam Hangi Belgede Yer Alır?
| Belge | Genelde yazan tutar | Neye bakılır |
|---|---|---|
| İş teklifi veya e-posta | Çoğunlukla net | Rakamın net mi brüt mü olduğu açık yazıyor mu |
| İş sözleşmesi | Brüt ya da net | Ücret maddesi ve ödeme biçimi |
| Bordro | Brüt, kesintiler, net | Kesinti satırları ve kümülatif matrah |
| Banka dökümü | Net | Aylık yatan tutarın bordro netiyle uyumu |
| SGK hizmet dökümü | Prime esas kazanç | Bildirilen kazancın bordro brütüyle uyumu |
Ücret en geç ayda bir ödenir.[1] Her ödemenin dökümü bordroda görünür. Netten brüte maaş hesaplama sonucunu SGK kayıtlarıyla da sınayabilirsiniz. Bordroda yazan brüt ile SGK’ya bildirilen kazanç arasındaki farklar SGK hizmet dökümü yazısında ele alınır.
Bordro Satırları Araç Çıktısıyla Nasıl Eşleştirilir?
Aracın verdiği dökümü bordro satırlarıyla yan yana koyun. Her satırın karşılığı aşağıdadır.[2]
| Bordro satırı | Araçtaki karşılığı | Oran veya yöntem |
|---|---|---|
| SGK işçi payı | SGK + işsizlik primi | %14 |
| İşsizlik sigortası | SGK + işsizlik primi | %1 |
| Gelir vergisi | Gelir vergisi | Kümülatif matrah, dilimli tarife, asgari ücret istisnası |
| Damga vergisi | Damga vergisi | Brütün binde binde 7,59 kadarı, istisna sonrası |
Gelir vergisi, ücretlinin yıl başından beri biriken matrahına göre kademelenir.[3] Bordronun altında kümülatif matrah yazıyorsa araçla karşılaştırmak için o satırı not edin. Asgari ücret için tanınan gelir ve damga vergisi istisnası da her ay uygulanır.[4]
Örnek Bir Teklifin Brüt Karşılığı Nasıl Bulunur?
İş teklifinde aylık 35.000 TL net yazdığını düşünün. Eylül ayı için aracı çalıştırdığınızda gereken brüt 43.328,03 TL çıkar. Aynı net Mart ayı için 42.715,83 TL brüt, Aralık ayı için ise 47.534,23 TL brüt gerektirir. Eylül bordrosu şöyle okunur.
| Bordro satırı | Tutar |
|---|---|
| Brüt ücret | 43.328,03 TL |
| SGK işçi payı | 6.065,92 TL |
| İşsizlik sigortası | 433,28 TL |
| Gelir vergisi (istisna sonrası) | 1.750,67 TL |
| Damga vergisi (istisna sonrası) | 78,16 TL |
| Net ücret | 35.000,00 TL |
Sözleşmede 35.000 TL brüt yazıyor ve bordroda da brüt olarak işleniyorsa eline geçen tutar çok daha düşük olur. Yazışmada kullanılan rakamın türü bu yüzden belgelerde açık olmalıdır. Tutarlar 2026 yılı dönem değerlerine göre hesaplandı.
Net Rakam Yalnız Sözlü Konuşulduysa Ne Yapılır?
Net ücret sözleşmede yazılı değilse teklif yazışmaları, ilk aylara ait banka dökümleri ve bordrolar birlikte değerlendirilir. Bu belgelerdeki tutarlar birbirini destekliyorsa net ücret anlaşmasının varlığı daha kolay gösterilir.
Bordrodaki ücretin gerçekte ödenenden düşük gösterildiği durumlar ayrı bir uyuşmazlıktır. Ödemenin ispatı için elden ödeme nasıl ispatlanır yazısına bakabilirsiniz. Maaştan kesinti yapılan hallerde avans ve maaş kesintisi yazısı hangi kesintinin geçerli olduğunu anlatır.
Aracın Okuyamadığı Belge Kalemleri Hangileridir?
- Vergiden istisna tutulan yemek, yol ve çocuk yardımları.
- Önceki işverenden devreden kümülatif vergi matrahı. Hesap, işe başlangıcın Ocak ayında olduğunu varsayar.
- Avans, icra kesintisi, sendika aidatı ve bireysel emeklilik kesintileri.
- Her ay değişebilen prim, ikramiye ve mesai ödemeleri.
- İşverenin SGK ve işsizlik sigortası payı gibi çalışanın bordrosunda görünmeyen maliyetler.
Aracın tersi, yani brütten neti hesaplayan sayfa brütten nete maaş hesaplama adresindedir. Öteki hesaplamalar hesaplama araçları sayfasındadır.
Mevzuat metinlerine Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (5510) ve Gelir Vergisi Kanunu (193) bağlantılarından ulaşabilirsiniz.
Netten Brüte Maaş Hesaplama ve Belgeler Hakkında Sık Sorulan Sorular
Teklifteki rakamın net olduğunu nasıl kanıtlarım?
Teklif e-postası, mesajlar ve sözleşmedeki ücret maddesi bir arada değerlendirilir. İlk aylardaki banka dökümü ile bordro neti de bu rakamı destekler. Tek bir belge yerine belgelerin birbiriyle uyumu önem taşır.
Hesap ayı olarak hangi ayı seçmeliyim?
İşe başlama ayını ya da bordroyu kontrol ettiğiniz ayı seçin. Gelir vergisi birikimli olduğundan aynı net tutarın gerektirdiği brüt aydan aya farklı çıkar.
Bordro brütü araçtaki brütten düşükse ne anlama gelir?
Bordro, net ücretin tamamını karşılamayan bir brüt gösteriyor olabilir. Bu durumda bordro, banka dökümü ve SGK kayıtları karşılaştırılır. Fark, ücretin bir kısmının bordro dışında ödendiğini de gösterebilir.
Asgari ücretli için araç ne gösterir?
Net asgari ücret tutarını girdiğinizde sonuç brüt asgari ücret çıkar, çünkü bu ücretin vergileri istisnayla karşılanır.
Aracın verdiği brüt tutar sözleşmeye yazılabilir mi?
Yazılabilir, ancak dönem değerleri değiştiğinde aynı net tutarın gerektirdiği brüt de değişir. Sözleşmeye hangi tutarın net, hangisinin brüt olduğu açıkça yazılmalıdır.
Kaynaklar