Elinizde MKK kayıtlarından alınmış bir döküm, aracı kurumun gönderdiği emir dekontu ve fon payının yanında görünen PBLK ibaresi var. Satış emrini eylül ortasında verdiniz, para hesaba geçmedi. Şimdi 7596 sayılı Kanunla bu payların tasfiye hükümlerine bağlandığını okuyorsunuz. Hangi belge neyi gösteriyor, hangisi eksik?
Örnek olay Ankara’da geçiyor. Çankaya’da yaşayan bir yatırımcı, sonradan tasfiyesine karar verilen bir fondaki payı için 16 Eylül 2026’da banka uygulamasından satış emri vermiş. Emir TEFAS’a iletilmiş, satış tamamlanmamış ve payın yanına PBLK ibaresi düşmüş. Yazı bu dosyanın içindekileri sırayla açar. Her olay kendi kayıtlarına göre değerlendirilir, aşağıdakiler genel çerçevedir.
PBLK Kaydı Neyi Gösterir ve Hangi Belgelerle Desteklenir?
Satış işlemi bitmeden payın bloke edildiğini hesapta PBLK kodu gösterir. Blokeli pay hesapta durur ama sahibi onunla başka işlem yapamaz. Kod tek başına emrin saatini, fiyatını ya da TEFAS’a iletilip iletilmediğini göstermez. Bunlar için ayrı kayıt gerekir.
| Belge | Neyi gösterir? | Nereden alınır? |
|---|---|---|
| MKK kaydı | PBLK ibaresi, fon adı, blokeli pay adedi | MKK ekranı, aracı kurum |
| Satış emri dekontu | Emrin tarih ve saati, pay adedi | Banka veya aracı kurum |
| TEFAS işlem dökümü | Talimatın iletilme tarihi ve durumu | Banka veya aracı kurum |
| Hesap ekstresi | Satış bedelinin hesaba geçmediği | Banka |
| Alış dekontları | Fona yapılan girişler ve tutarları | Banka veya aracı kurum |
| KAP ve SPK açıklamaları | Tasfiye kararı, fonun temerrüt veya fiyat durumu | KAP ve SPK siteleri |
Emrin saati bu dosyada en çok aranan bilgidir. SPK, 28 Eylül 2026 tarihli duyurusunda iki grubu birbirinden ayırdı. Birincisi 16 Eylül’e kadar TEFAS’a ulaşan talimatlardır, ikincisi 17 Eylül’de verilip TEFAS’ın iptal ettiği talimatlar.[1] Dekontta saat görünmüyorsa aracı kurumdan emir kaydı istenir.
Örnek Dosyada Belgeler Hangi Sırayla Okunur?
Çankaya’daki yatırımcının dosyasında önce MKK kaydına bakılır. Kayıt, payın hala blokeli olduğunu ve PBLK ibaresinin kalkmadığını gösterir. İkinci sırada emir dekontu gelir. 16 Eylül tarihi ve saat bilgisi burada aranır. Üçüncü sırada TEFAS dökümü yer alır. Emir iletilmişse iletim tarihi bu belgededir. Dördüncü sırada hesap ekstresi, satış bedelinin hesaba hiç girmediğini gösterir.
Bu sıra, her belgenin bir öncekinin eksiğini kapatması için kurulur. Dekont emri, döküm iletimi, ekstre ödenmemeyi kanıtlar. Biri eksikse dosya tek belgeye yaslanır ve karşı taraf o eksiği öne çıkarır. Fon alış dekontları en sona kalır, çünkü yalnız net yatırım tutarının hesabında işe yarar.
Kanun da pay sahipliğinin MKK kayıtlarıyla mutabakat yapılarak fon ve hesap bazında saptanacağını söyler.[2] Bu nedenle MKK dökümü, dosyanın ilk ve en çok başvurulan belgesidir.
7596 Sayılı Kanun Belgelerin Değerini Nasıl Değiştirdi?
Kanun 22 Ekim 2026’da kabul edildi, 27 Ekim 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı. Geçerlilik başlangıcı olarak 17 Eylül 2026 alındı.[3] Üçüncü maddenin beşinci fıkrası, fon temerrüde düştüğü veya fiyat açıklamadığı için gerçekleşmeyen ve 17 Eylül 2026’ya kadar TEFAS’a ulaşmış talimatları ele alır. Bu talimatlarda payı bloke edilenler, fon pay sahibi olarak tasfiye hükümlerine bağlanmıştır.[2]
Bu hüküm, aynı belgelerin işlevini değiştirir. Önce PBLK’lı yatırımcı dosyasıyla alacaklı olduğunu göstermeye çalışıyordu. Şimdi aynı kayıtlar ilk olarak yatırımcının bu fıkranın kapsamına girdiğini gösteriyor. Emrin tarihi ve TEFAS’a iletim anı burada belirleyicidir, gerçekleşmeme nedeni ile blokenin sürmesi de aranır.
Yatırımcı tarafında savunulan görüş, satış emrinin takasın kesinliği ilkesi gereği satış bedeli alacağı doğurduğudur. Dayanılan hüküm, takasın kesinliğini düzenleyen Sermaye Piyasası Kanunu m.79/1’dir. Hükme göre tasfiyeye girilse de takas işlemleri geri alınamaz ve iptal edilemez.[4] SPK ise 22 Ekim 2026 tarihli duyurusunda farklı düşündüğünü yazdı: TEFAS’ta verilen her satış talimatı tamamlanmış takas değildir. Kuruma göre takasın tamamlanması için nakdin yatırımcı hesabına geçmesi ve payın kayıttan çıkarılması gerekir. Hangi belgenin neyi ispat edeceği, bu iki görüşten hangisine dayanıldığına göre değişir.
Hangi Talep Kalemi için Hangi Belge Kullanılır?
| Talep kalemi | Dayanak belge | Hesapta dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Satış emri bedeli (alacaklı sayılma görüşünde) | Emir dekontu, TEFAS dökümü | Emrin fiyatı ve saati belirleyicidir |
| Net yatırım tutarı (pay sahibi olarak) | Alış ve satış dekontları, ekstreler | Giriş ve çıkışları MKK hesaplar |
| Ara ödeme | MKK mutabakatı, SPK kararı | Tavan 1 milyon TL, önce para piyasası unvanlı fonlar |
| Faiz | Valör tarihini gösteren kayıt | Yalnız alacak niteliği kabul edilirse gündeme gelir |
Kanun, fona yapılan nakit giriş ve çıkışları TÜFE ile ÜFE değişiminin ortalamasıyla günlük endeksleyerek net yatırım tutarını bulur. Hesabı MKK yapar.[5] Ara ödemede SPK’nın 27 Ekim 2026 tarihli kararı farklı bir ölçü koydu: endeksleme yapılmaz ve üç tutardan küçüğü ödenir. Bu tutarlar net yatırım tutarı, bir önceki günün pay değeri ve 1 milyon TL’dir.[6] Ara ödemede pay iadesi yoktur. Paylar nihai ödemede iade edilir. SPK’nın açıklamasında blokeli paylar için ayrı bir kural yer almıyor.
Belge Toplarken Hangi Hatalar Dosyayı Zayıflatır?
- Yalnızca ekran görüntüsü saklamak. Uygulama güncellenince emir geçmişi görünmeyebilir, resmi döküm ve dekont alınmalıdır.
- Saatsiz dekontla yetinmek. Emir kaydı aracı kurumdan yazılı istenir.
- Birden fazla fonu tek klasörde toplamak. MKK mutabakatı fon ve hesap bazında yapıldığı için her fon, hesap ve emir ayrı dosyalanır.
- Ara ödemeyi alırken metni okumadan imza atmak. Alacağın kalanı saklı tutulmadan verilen yazılı beyan, dosyayı zayıflatabilir.
- SPK duyurularının tarihlerini not etmemek. Süreler çoğu zaman bu tarihlerden hesaplanır.
Kronoloji Sayfası Dosyaya Ne Katar?
Belgelerin başına tek sayfalık bir tarih listesi konulması dosyayı okuyan kişinin işini kolaylaştırır. Listede kişisel kayıtlarla kamuya açık kararlar yan yana durur:
- Emrin verildiği tarih ve saat (kişisel kayıt).
- 17 Eylül 2026: fonların TEFAS’ta işleme kapanması ve tasfiye kararı.
- 28 Eylül 2026: SPK’nın talimatların durumuna ilişkin duyurusu.
- 22 Ekim 2026: kanunun kabulü ve SPK’nın takas kesinliği açıklaması.
- 27 Ekim 2026: kanunun yayımı ve ara ödeme usulünün belirlenmesi.
Süre hesabı gerektiğinde bu sayfa, hangi işlemin hangi günden itibaren öğrenildiğini göstermeye yarar.
Bilirkişi İncelemesinde Hangi Kayıtlar Aranır?
Dava açılırsa kayıtlar bilirkişiye gider. Bilirkişi önce emrin saatini ve TEFAS’a iletim anını karşılaştırır. Sonra emrin hangi fiyat üzerinden sonuçlanması gerektiğini hesaplar. Fonun o günkü likit varlıkları satış taleplerini karşılıyor muydu, bu da incelenir. Bu dosyada tanık anlatımının ağırlığı düşüktür. Emri veren kişinin anlatımı kayıtlarla desteklenmedikçe sınırlı değer taşır.
Bu Belgeler Hangi Davalarda Kullanılır?
Adli yargıda talep, tasfiyeyi yürüten bankaya yöneltilebilir. Tera fonlarının tasfiyesini İş Bankası, öteki altı kurucunun fonlarını ise Ziraat Bankası yürütür.[7] Kimin davalı gösterileceği dosyaya göre ayrıca düşünülür. Konu banka ve finans hukuku alanına girer. Konusu para alacağı olan ticari davalarda arabulucuya başvuru dava şartıdır;[8] uyuşmazlığın tüketici işlemi sayılması halinde ayrı hükümler devreye girebilir. Süre ve işleyiş için arabuluculuk süresi yazısına bakılabilir.
İdari yargıda SPK işlemlerinin iptali ve doğan zararın tazmini istenebilir. Tasfiye bakiyesinin dağıtılmasından önce işlem yapmak gerektiği için tedbir talebi de değerlendirilir. Kanunun altıncı maddesi geri kazanım hesabını haciz ve ihtiyati tedbire kapatmıştır. Fon malvarlığı için böyle bir yasak yazılmamıştır.[9] Bu dosyada genel icra ve iflas hukuku kuralları değil, 7596 sayılı özel kanunun tasfiye hükümleri öncelikle uygulanır. Dilekçeye eklenecek belgelerin düzeni için dilekçe örnekleri sayfasından yararlanılabilir.
Bireyler kanunu iptal ettirmek için Anayasa Mahkemesi’ne kendiliğinden gidemez. Görülen davada Anayasa’ya aykırılık itirazı yapılır. Mahkeme itirazı ciddi bulursa dosyayı Anayasa Mahkemesi’ne yollar.[10] Bu iddiaya ilişkin bir yargı kararı tespit edilemedi. 28 Ekim 2026 itibarıyla sonuç açıktır denemez.
PBLK Kaydı ve Belgeler Hakkında Sık Sorulan Sorular
PBLK kaydı ekran görüntüsüyle ispatlanır mı?
Tek başına yeterli sayılmayabilir. Ekran görüntüsü kaydın varlığına işaret eder ama tarih ve kaynağı belli değildir. MKK kaydı, aracı kurum dökümü ve emir dekontuyla birlikte sunulması daha sağlamdır.
Dekontta emir saati yoksa ne yapılır?
Aracı kurum veya bankadan emir kaydı ve TEFAS iletim dökümü yazılı olarak istenir. Saat bilgisi 16 Eylül ve 17 Eylül emirlerinin ayrılmasında önem taşır. Kurum yanıt vermezse bu durum dosyada ayrıca belgelenir.
Ara ödeme almak belgelerin değerini düşürür mü?
Ara ödeme kural olarak dava hakkını ortadan kaldırmaz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, çekincesiz kısmi ifanın bakiye alacaktan feragat sayılmayacağı yönündeki istinaf gerekçesini onamıştır.[11] Yine de ödeme sırasında imzalanan metin önemlidir. Ödemenin son ödeme olarak sunulup sunulmadığına ve alacağın kalanının saklı tutulup tutulmadığına bakılır. Metin okunmadan imza atılmamalıdır.
Birden fazla fonda payı olan kişi tek dosya mı hazırlar?
Her fonun kurucusu, görevli bankası ve emir kayıtları ayrıdır. Belgeler fon, hesap ve emir bazında ayrı klasörlenir, ortak bilgiler özet bir sayfada toplanır.
17 Eylül'de verilen emirler için aynı belgeler yeterli mi?
SPK 17 Eylül’deki talimatların iptal edildiğini bildirdi. Sahiplerine tasfiyeden arta kalan tutar üzerinden, fondaki payları oranında ödeme yapılacak. Kanun metni ise 17 Eylül dahil olacak biçimde bir tarih sınırı çizer. Bu emirlerin hangi gruba gireceği dosyaya göre ayrıca değerlendirilir.
Kaynaklar
- SPK, Tasfiye Süresine İlişkin Basın Duyurusu, 28.09.2026 ↩
- Kanun m.3/5 ↩
- 7596 sayılı Kanun m.8, RG 27.10.2026, S. 33413 ↩
- 6362 sayılı Kanun m.79/1 ↩
- Kanun m.4/1 ↩
- SPK Kurul Kararı, 27.10.2026, 76/1903 ↩
- SPK Bülteni 2026/61, A/1 ↩
- 6102 sayılı TTK m.5/A ↩
- Kanun m.6/5 ↩
- Anayasa m.152 ↩
- Yargıtay 11. HD, E.2021/5446, K.2023/1070, T.23.02.2023 ↩