Ödenek tutarı ile ödeme süresi ayrı iki hesapla bulunur. Aşağıdaki işsizlik maaşı hesaplama aracına son dört ayın aylık brüt ortalamasını, son üç yılda ödenen prim gün sayısını ve çıkıştan önceki son 120 günde kesintisiz prim ödenip ödenmediğini yazın. Araç size aylık net ödeneği ve toplam süreyi gösterir.
Dayanak: 4447 s. İşsizlik Sigortası Kanunu m.50. Sonuç bilgilendirme amaçlıdır; dosyanızın ayrıntıları tutarı değiştirebilir.
Günlük ödenek nasıl bulunur?
Günlük ödenek, son dört aydaki prime esas kazançlardan çıkan günlük brüt ortalamanın yüzde kırkına eşittir. Bu tutar brüt asgari ücretin yüzde sekseniyle sınırlanır. Aylık üst sınırın şu anki değeri 26.424,00 TL.[1]
Ödenekten sadece damga vergisi düşülür. Gelir vergisi ve SGK primi alınmaz. Ödemeyi her ayın beşinde alırsınız.
Prim günü ödeme süresini belirler
Ödeme süresi, hizmet sözleşmesinin bitişinden önceki üç yıl içinde yatan işsizlik sigortası primine göre değişir. Bunun yanında son 120 günün kesintisiz hizmet sözleşmesiyle geçmiş olması gerekir.
| Son 3 yıldaki prim günü | Ödeme süresi |
|---|---|
| 600-899 gün | 180 gün (6 ay) |
| 900-1079 gün | 240 gün (8 ay) |
| 1080 gün ve üzeri | 300 gün (10 ay) |
Primi 600 günün altında kalan kişiye ödenek bağlanmaz. Araç bu durumda sonucu sıfır verir ve eksik şartı uyarıyla bildirir.
Rakamlarla örnek
Son dört ayın aylık brüt ortalaması 40.000 TL olan bir işçiyi düşünün. Bu işçi son üç yılda 900 ile 1079 gün arasında prim ödemiş olsun. Çıkıştan önceki son 120 günde de kesintisiz prim yatmış olsun.
| Kalem | Değer |
|---|---|
| Ortalamanın yüzde kırkı | 16.000,00 TL |
| Damga vergisi | 121,44 TL |
| Aylık net ödenek | 15.878,56 TL |
| Ödenek süresi | 240 gün (8 ay) |
| Toplam net ödenek | 127.028,48 TL |
Bu örnekte yüzde kırklık tutar üst sınırın altında olduğu için düşürülmedi. Brüt ortalama çok yüksekse ödenek üst sınır üzerinden bağlanır. Araç damga vergisini hesap sırasında dönem değerlerinden alır.
Hak doğması için başvuru süresi ve fesih türü
Hesap sonucu, ancak ödenek hakkınız doğmuşsa bir anlam taşır. Bunu iki konu belirler.
İlki başvuru süresidir. Hizmet sözleşmesinin sona erdiği günü izleyen günden başlayarak 30 gün içinde Kuruma başvurmanız gerekir. Mücbir sebep yoksa geciktiğiniz günler ödenek süresinden silinir.[2]
İkincisi işten çıkışın şeklidir. Ödenek; bildirim sürelerine uyan işveren feshinde, işçinin haklı nedenle feshinde, belirli süreli sözleşmenin bitiminde ve işyerinin kapanması ya da devri gibi durumlarda doğar.[3] Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranış gerekçesiyle yapılan haklı fesih (4857 sayılı İş Kanunu m.25/II) ise kanunda sayılan haller arasında değildir.
| Çıkış türü | Ödenek durumu |
|---|---|
| İşverenin bildirim süresine uyarak yaptığı fesih | Şartlar varsa alınır |
| İşçinin haklı nedenle yaptığı fesih | Şartlar varsa alınır |
| Belirli sürenin sona ermesi | Şartlar varsa alınır |
| İşçinin kendi isteğiyle ayrılması | Kanundaki hallerde sayılmaz, ödenek yok |
İŞKUR kararını büyük ölçüde çıkış kodunuza göre verir. Ödenek sağlayan kodları hangi işten çıkış kodu işsizlik ödeneği alınabilir yazısında görebilirsiniz.
Hesapta en çok yapılan yanlışlar
- Son maaşı esas almak. Doğrusu son dört ayın prime esas kazancıdır ve bordroya yazılmayan ödemeler ortalamaya katılmaz.
- Brüt alana net maaşı girmek. Araç sizden brüt ortalamayı bekler.
- İşten çıkış kodunu denetlememek. Hatalı kodla verilen bildirge ödeneğin reddine neden olabilir.
- Başvuruyu ertelemek. 30 günlük süre aşıldığında ödenek günleri her gecikmede azalır.
İşsizlik ödeneğiyle birlikte kıdem ve ihbar tazminatı da doğabilir. Kıdem tazminatınızı kıdem tazminatı hesaplama sayfasında bulabilirsiniz. Genel şartlar için işsizlik maaşı ve şartları yazısına da bakabilirsiniz.
İlgili sayfalar: iş ve sosyal güvenlik hukuku, brütten nete maaş hesaplama, tüm hesaplama araçları.
İlgili mevzuat: 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu.
İşsizlik Maaşı Hesaplama Hakkında Sık Sorulan Sorular
İşsizlik maaşı kaç ay boyunca alınır?
Ödeme süresi, son üç yılda yatan prim gününe göre 6, 8 veya 10 aydır. 600 gün için 180, 900 gün için 240, 1080 gün için 300 gün ödeme yapılır.
İşsizlik maaşı üzerinden hangi kesintiler yapılır?
Ödenekten sadece damga vergisi kesilir. Gelir vergisi ve SGK primi alınmaz.
Ödenekteki üst sınır nasıl hesaplanır?
Üst sınır, brüt asgari ücretin yüzde sekseni kadardır. Asgari ücret değişince bu sınır da değişir. Güncel tutarı araç sonucunda ve yukarıdaki kısa kodda görebilirsiniz.
Kendi isteğimle istifa edersem işsizlik maaşına hak kazanır mıyım?
Genel olarak kazanmazsınız. Kanun ödenek doğuran fesih hallerini tek tek sayar ve kendi isteğiyle istifa bu hallerden biri değildir. Haklı nedenle yaptığınız fesihte ise ödenek hakkınız doğar.
İşsizlik maaşı başvurusunu ne zamana kadar yapmalıyım?
İşten çıkışı izleyen günden başlayarak 30 gün içinde başvurmalısınız. Bu süreyi aşarsanız geciken gün sayısı ödenek süresinden düşülür.
Kaynaklar